Berriak

Nola eta noiz hasten da funtzionatzen erloju zirkadianoa jaioberri batengan?

Lo egitea, jatea, ikastea edo jarduera-maila jakin batzuk mantentzea 24 orduko egun bati egokitutako prozesuak dira. Egokitzapen hori sistema zirkadiarraren araberakoa da, eta garunean kokatutako taupada-markagailu zentral batek koordinatzen du. Sistema horren funtzionamendua organismo helduetan ezagutzen bada ere, oraindik galdera asko daude erantzuteko nola eta noiz hasten den funtzionatzen. Galdera horiei erantzutea da Achucarro Basque Center for Neuroscience-ko Fisiologia Zirkadianoko Laborategiaren helburu nagusia. Laborategi hori Ikerbasque ikertzaile Prof. Dr. Mariana Astizek zuzentzen du.

Bideoa ikusi

Laborategiak erloju zirkadianoa bizitzaren lehen etapetan nola garatzen den ikertzen du, bereziki ugaztunetan, eta martxan jartzean zer faktorek parte hartzen duten. Ezagutza horrek aplikazio garrantzitsuak izan ditzake jaioberrien osasunaren eremuan, batez ere haur goiztiarren kasuan.

"Haurdunaldian, haurtxoaren sistema zirkadianoa pixkanaka heltzen da, amaren bidez ingurumen-seinaleak jasotzean. Hala ere, haur bat behar baino lehenago jaiotzen denean eta inkubagailu batean garatzen jarraitzen duenean, heltze natural horri eragiten dio, eta epe luzera osasunean eragina izan dezake", azaldu du Mariana Astizek. Erronka nagusietako bat da amaren bidez modu naturalean jasoko lituzketen ingurune-seinaleak ahalik eta ondoen birsortzea, haien sistema zirkadianoaren heldutasuna afazteko eta bultzatzeko.

Erloju biologikoa nola hasten den funtzionatzen ulertzea

Astizen taldeak sagu-ereduak erabiltzen ditu taupada-markagailu zirkadianoa maila molekularrean, zelularrean eta sistemikoan nola garatzen den aztertzeko, eta, horrela, saguaren heltzea zer faktorek sustatzen duten eta noiz esku hartzen duten identifikatzeko. Ezagutza horiek gizakiengana eramatea da azken helburua.

Hipotalamoaren nukleo suprakiasmatikoan (SCN) kokatutako taupada-markagailu zentralean zentratzen da ikerketa, organismoaren erritmo zirkadianoak koordinatzeko zentro nagusi gisa. Testuinguru horretan, laborategiko kideek galdera handi horri erantzunak ematen dizkioten proiektu osagarriak lantzen dituzte. Adibidez, Denise Ferrarini doktoreak SCN osatzen duten zelulak nola jaiotzen diren aztertzen du, eta Sylvia A. Newbold doktoreak, berriz, zelula horien jaiotzan eta heltzean eragina duten amaren seinaleak ikertzen ditu.

Osasunean eragina izan dezakeen ikerketa

Urtero 15 milioi haur goizegi jaiotzen dira mundu osoan. Erloju zirkadianoa nola garatzen den eta heltzean zer seinalek parte hartzen duten ulertzea funtsezkoa da, erritmo horiek prozesu fisiologikoetan eragina izango baitute bizitzan zehar, hala nola loan, elikaduran, gogo-aldartean, ikaskuntzan eta oroimenean.

Horrez gain, laborategiak helduen erritmo zirkadianoak ere aztertzen ditu, baita loaren/esnaldiaren zikloak aldatzen diren baldintzetara nola egokitzen diren ere. Loaren nahasmenduak, estres kronikoa edo txandaka lan egiten duten pertsonen kasua da hori.

Achucarro Basque Center for Neuroscienceko Fisiologia Zirkadianoaren Laborategiak, bere ikerketa-lerroen bidez, ingurumenera egiten dugun egokitzapena arautzen duten eta bizitzan zehar gure ongizate fisiko eta mentala baldintzatzen duten mekanismoen ezagutzan aurrera egitea du helburu. Horretarako, laborategiak Zientzia, Berrikuntza eta Unibertsitate Ministerioaren eta Europako Ikerketa Kontseiluaren (ERC, ingelesezko sigletan) finantzaketa du.

Bisitatu haien webgunea laborategiari buruz gehiago jakiteko: https://astizlab.research.st/